Navigeren door de stroming van  verandering en onzekerheid

omgaan met verandering

Waarom onzekerheid en verandering soms een uitdaging zijn – 6 tips hoe hiermee om te gaan

Verandering is een constante die in ieders leven aanwezig is, ook in het mijne.

Verandering kan onzekerheid met zich meebrengen. Onzekerheid voelen is niet fijn. Hoe deal je daarmee?

In deze blog lees je mijn persoonlijke ervaring. Ik geef je ook tips hoe je het beste met deze onzekerheid om kunt gaan.

Maart 2023:

Jarenlang was ons leven stabiel. Ik had mijn fijne baan bij de Obesitaskliniek, mijn man werkt bij een goed doel waar hij gepassioneerd mee bezig is, daarnaast runden wij ons gezin met twee zonen en onze hond. Alles leek oneindig te kunnen duren, ons fijne en voorspelbare leven.

Maar ineens lijkt alles veranderd: op mijn werk wijzigt ons behandelprotocol ingrijpend, het hele behandeltraject wordt anders, dierbare collega’s vertrekken. Ook in de baan van mijn man is alles aan het verschuiven, zijn geliefde werk is in zwaar weer terechtgekomen. Misschien gaat het daardoor ten onder, in elk geval vindt hij het werk daar nu al niet meer zo fijn. Ze zijn geheel afhankelijk van donateurs. Als die afhaken, houdt het voor deze organisatie op.

Er is veel gedoe, de ene partij praat alleen nog via de advocaat met de andere. Op social media is een shitstorm gaande waarbij de ene partij alleen nog maar afkraakt en beschuldigt. Van binnen neemt mijn man al afstand van zijn baan die ooit een droombaan was.

Ik voel onzekerheid, ongemak en ook rouw: help, alles verandert!

Aan verandering ontkom je niet. Ieders leven verandert continu.

Sommige veranderingen zijn positief: de komst van een kind, een nieuwe baan, een ander appartement.

Deze blog gaat over veranderingen die niet fijn zijn. Dat zijn veranderingen waar je geen invloed op hebt en waarvan je niet weet hoe ze uitpakken.

Soorten verandering

Er zijn meerdere soorten verandering: persoonlijke verandering, professionele verandering en maatschappelijke verandering.

Deze blog gaat over professionele verandering.

Waarom verandering vaak uitdagend is

Niet zelf gekozen verandering is iets waar je geen invloed op hebt. Zaken waar we geen invloed op hebben, kunnen we als onaangenaam ervaren. Soms accepteer je het gewoon: dat je geen invloed hebt op het weer zal voor iedereen logisch zijn.

Zowel bij mij als ook bij mijn man hebben we zelf geen enkele invloed op de verandering op ons werk, maar we maken ons hier drukker om dan om de koude, natte dagen deze lente. Waarom is dat eigenlijk zo?

Waarom professionele verandering meer impact op ons heeft dan het weer deze week, heeft te maken met verschillende factoren: controle, verwachtingen en de impact die het op je heeft.

 

  • Controle: op ons werk hebben we natuurlijk meer controle dan op het weer. We kunnen niet onze hele baan en de werkomgeving veranderen, maar we hebben wel in de hand hoe wij reageren op collega’s en leidinggevenden, kunnen benoemen wat ons stoort, wensen uitspreken hoe we het graag zouden willen. Op het werk kunnen we dus actief deelnemen aan veranderingsprocessen, zoals het aanpassen van werkmethoden en samen zoeken naar oplossingen. Hierdoor verandert niet alles zoals je zelf wilt, maar je hebt er een klein beetje invloed op. Echte controle heb je er niet op, wat tot een gevoel van machteloosheid kan leiden.
  • Impact: een verandering op het werk kan directe gevolgen hebben voor je baan, carrière, en zelfs je levensonderhoud. De impact ervan is veel groter, de werkdruk kan veranderen of je hebt andere vaardigheden nodig om dit werk te kunnen blijven doen. Mijn man heeft nu bijvoorbeeld veel juridisch gedoe door de problemen – terwijl hij juridisch niet is onderlegd. Hij is financieel opgeleid en doet de geldzaken voor zijn werk. Nu moet hij ook met advocaten praten en soms rechtszaken bijwonen over niet-financiële kwesties.
  • Verwachtingen: we hadden beiden de verwachting dat het werk  zou blijven zoals het was. Bij het weer verwachten we verandering, maar in ons werk verwachtten we dat niet helemaal. En al helemaal niet dat beide banen tegelijk ingrijpend veranderen.
  • Psychologische aspecten: voor ons allebei brengt de werkverandering ook psychologische stress doordat we nu met een andere werkmethode moeten omgaan. Dat is stressvoller dan een weersverandering.

Over het algemeen kun je zeggen dat wij graag invloed willen hebben op ons leven.

De bittere waarheid is dat we maar op een klein deel invloed hebben, namelijk op ons eigen gedrag.

Op de hele aarde hebben we als individu al helemaal geen invloed, maar zelfs op je directe leefomgeving (je gezin of je werk bijvoorbeeld) heb je maar beperkt invloed. Je werk wordt door verschillende facetten beïnvloed, ja zelfs je relatie wordt ook door een andere factor (namelijk je partner) bepaald. Dat geldt ook voor je financiële situatie, je gezondheid en vriendschappen. Op alles heb je wel een beetje invloed (door hoe jij ermee omgaat), maar overal bepalen ook nog andere factoren hoe het gaat: in je relatie doet het er ook toe hoe je partner zich gedraagt, in de vriendschap speelt de vriend*in een rol, je gezondheid en je financiële situatie kunnen met pech te maken krijgen zoals een ziekte of een crisis.

En over de invloed die we wél hebben lees ik ook nog een bittere waarheid bij the startup of dreams:

“Verbreken, kapotmaken en verslechteren kan altijd rechtstreeks, maar groei, verbetering of herstel kunnen alleen maar indirect.”

Wat op het werk van mijn man gebeurt, is dat de andere partij nu vooral verbreekt en kapot maakt. Hij en zijn collega’s proberen te redden wat er te redden valt, maar deze ontwikkeling maakt het werk niet fijn.

 

Effectief omgaan met verandering en onzekerheid

Hoe kun je nou het beste omgaan met deze verandering en onzekerheid?

Hier zijn 6 tips voor deze uitdaging, geïllustreerd met mijn ervaring

  • focus op waar je wel controle op hebt
    Ik praatte natuurlijk mee over de nieuwe werkmethode toen we die aan het ontwikkelen waren en gaf ik de organisatie feedback. Ik benoemde mijn ervaringen toen we eenmaal begonnen waren. Ik praat nu mee, geef het team van collega’s die deze verandering hebben bedacht feedback. Zij kunnen de werkwijze nu nog aanpassen.
  • leer omgaan met het onbekende
    Uiteindelijk moest ik er gewoon aan geloven: de oude routine achter me laten en het nieuwe uitproberen. Het onbekende is ook maar heel kort onbekend. Na een of twee ervaringen kende ik het al een beetje en was het niet meer nieuw. Wat mij hielp was om eerlijk tegen mijn patiënten te zeggen dat dit voor mij geheel nieuw was. Ze reageerden begripvol, we hadden samen lol op de momenten waarop het niet vlekkeloos verliep – en ze hielpen altijd mee als ik niet uit de voeten kon met de digitale middelen die we nu veel gebruiken.
  • zie de verandering als kans
    De nieuwe werkwijze is onwennig, soms ongemakkelijk – maar ik zag ook veel punten die ik er goed aan vond. En ik besef maar al te goed: hoe het uiteindelijk uit gaat pakken weten we pas als we de kinderziektes eruit hebben gehaald en we het hele proces een aantal keer van begin tot het einde hebben doorlopen. Misschien wordt het wel een verbetering ten opzichte van het oude behandelprotocol.
  • accepteer wat je niet kunt veranderen, kijk naar het goede
    Misschien kom ik op sommige punten wel tot de conclusie dat de oude manier beter was dan de nieuwe. Niet alles zal positief uitpakken. In dat geval heb ik ermee te dealen dat het nu zo is. Mocht dat zo zijn, zal ik er toch nog een positieve draai aan kunnen geven: de wereld is dynamisch. Het werk is ook dynamisch. Ik werk liever in een organisatie die verandert dan in een statische setting waar alles blijft zoals het was. Dat lijkt mij namelijk ook niet goed. Mij schiet de lijfspreuk van AA (Anonieme Alcoholisten) te binnen: God, schenk me kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen en wijsheid om het verschil hiertussen te zien.
  • Laat los wat je niet kunt veranderen

Op sommige punten vind ik de nieuwe werkwijze niet handig. Ik leg me erbij neer, vecht er niet tegen. Ik voel de kalmte om dit te aanvaarden.

Nog een tegeltjeswijsheid ter afsluiting, met dank aan chatgpt:

  • Leer van het verleden, leef in het heden en plan voor de toekomst!

Helpende theorie

Voor deze blog heb ik vaak gedacht aan de theorie van de ‘Cirkel van invloed en betrokkenheid’ (bedacht door Stephen Covey).

In deze theorie wordt uitgelegd dat je je beter kunt richten op zaken waar je wel invloed op hebt dan op iets waar je geen invloed op hebt. Veel aandacht besteden aan iets waar je helemaal geen invloed op hebt (de wereldwijde politiek, het sentiment in de maatschappij, het schoolsysteem etc.) is vooral frustrerend.

In dit  animatiefilmpje wordt het goed uitgelegd.

Het is nu een jaar later, maart 2024. Ik weet ondertussen dat de nieuwe werkwijze te doen is, mijn baan blijft leuk. Wat fijn!!

In de werksituatie van mijn man is het stof neergedaald. Het blijft ellendig dat er intern ruzie is, maar zijn gewone werk (de financiën van campagnes regelen) gaat gelukkig ook door. Hij kan eraan bijdragen deze wereld een beetje mooier te maken (wat zijn motivatie is om voor dit goede doel te werken). En gelukkig zijn tot op heden de meeste donateurs niet afgehaakt.  Ze blijven het werk steunen. Ook dat is heel fijn.

Bij ons allebei is de conclusie: de onzekerheid was niet fijn, maar het heeft in beide situaties in elk geval niet rampzalig uitgepakt.

Wat een zegen.

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *